Creatine wordt vaak geassocieerd met sport en spieropbouw. ​​De functies ervan in het lichaam reiken echter veel verder. Ook de hersenen en andere weefsels gebruiken het creatine-fosfocreatinesysteem om snel energie te leveren.

Dit brengt creatine steeds meer in de belangstelling voor onderzoek naar gezond ouder worden. Hoe kan fysieke prestatie op oudere leeftijd behouden blijven? Welke rol speelt creatine in de cognitieve functie? En welk verschil kan de formulering maken tijdens de opname door de cellen?

Om deze vragen te begrijpen, is het nuttig om eerst eens te kijken naar het cellulaire energiemetabolisme.

Creatine: een bouwsteen van onze energievoorziening.

Ons lichaam produceert creatine uit aminozuren. We krijgen het ook binnen via onze voeding, met name via vlees en vis. Ongeveer 95% van de creatine in het lichaam bevindt zich in de spieren.¹

Creatine maakt deel uit van een systeem dat snel kan reageren op een verhoogde energiebehoefte. De direct beschikbare energiedrager in onze cellen is adenosinetrifosfaat, ofwel ATP. Wanneer ATP wordt gebruikt om energie op te wekken, wordt onder andere adenosinedifosfaat, ofwel ADP, geproduceerd.

Fosfocreatine kan een fosfaatgroep overdragen aan ADP, waardoor ATP snel kan worden aangevuld. Het creatine-fosfocreatinesysteem fungeert dus als een kortetermijnenergiebuffer.¹

Deze functie is met name relevant in situaties waar de energiebehoefte snel verandert. Dit geldt bijvoorbeeld voor onze spieren, maar ook voor de hersenen.

Van de darmen naar de cel: hoe creatine zijn bestemming bereikt.

Na inname doorloopt creatine verschillende stappen. Het komt vrij in het spijsverteringskanaal, wordt opgenomen in de darmen en via de bloedbaan naar verschillende weefsels getransporteerd. Vervolgens moet het de specifieke cellen bereiken.

Absorptie vanuit de darmen en opname in een cel zijn verschillende processen. Creatinemonohydraat is al zeer goed onderzocht en wordt uitzonderlijk goed oraal geabsorbeerd.¹

Daarom richt onderzoek naar nieuwe formuleringen zich onder meer op de vraag of verdere distributie en cellulaire opname beïnvloed kunnen worden.

Een van de benaderingen omvat op fosfolipiden gebaseerde dragersystemen, zoals die gebruikt worden in liposomale formuleringen.

Liposomale creatine: Wat zit er achter de samenstelling?

Fosfolipiden zijn natuurlijke bestanddelen van onze celmembranen. Hun moleculen bezitten een wateraantrekkend en een waterafstotend deel. Hierdoor kunnen ze zich in waterige omgevingen tot specifieke structuren rangschikken.

Hieronder vallen liposomen: kleine blaasjes waarvan de schil bestaat uit een fosfolipide dubbellaag. Ze kunnen stoffen insluiten en worden onderzocht als transportsystemen om de opname, distributie en afgifte ervan te beïnvloeden.

Liposomale creatinepreparaten combineren creatine met fosfolipiden. Een voorbeeld hiervan is het merkproduct PureWay® Creatine, dat creatine-monohydraat combineert met fosfolipiden uit zonnebloemlecithine.²

De belangrijkste vraag is welke invloed deze combinatie kan hebben op de opname van creatine in de cellen.

Wat een laboratoriumstudie naar celopname aantoonde

Een niet-gepubliceerd laboratoriumonderzoek uit 2025, gepubliceerd door LEHVOSS in een productprofiel, vergeleek de cellulaire opname van PureWay® Creatine met conventionele creatine-monohydraat. Metingen werden verricht na één, drie, zes en twaalf uur.²

In het bestudeerde celmodel resulteerde de fosfolipideformulering in bijna twee keer zoveel creatine-opname.²

Daarnaast onderzocht het onderzoeksteam de cellevensvatbaarheid onder oxidatieve stress die in het laboratorium werd opgewekt door waterstofperoxide. De cellen die met PureWay® Creatine werden behandeld, vertoonden een hogere levensvatbaarheid dan de controlegroep die met conventionele creatine werd behandeld.²

Deze studie voegt een specifieke vraag over de samenstelling van creatine toe aan het onderzoek ernaar. Daarnaast wordt in klinische studies de mogelijke impact van creatine-inname op fysieke en mentale prestaties onderzocht.

Creatine & Levensduur: Waarom spierkracht belangrijker is dan alleen spieropbouw

Als we het over een lang leven hebben, rijst een cruciale vraag: wat hebben we aan extra levensjaren als we niet de kracht hebben om die actief vorm te geven?

Traplopen, wandelen of gewoon zelfstandig je dagelijkse bezigheden uitvoeren: dit alles hangt af van onze fysieke conditie. Spiermassa en -kracht veranderen echter met de leeftijd.

Daarom wordt er intensief onderzoek gedaan naar de rol die creatine kan spelen in verband met krachttraining.

Een meta-analyse uit 2026 evalueerde elf gerandomiseerde, gecontroleerde onderzoeken met volwassenen van 60 jaar en ouder. De combinatie van creatine en krachttraining leidde gemiddeld tot een statistisch significante extra toename in spierkracht in vergelijking met krachttraining alleen.³

In de context van een lang leven ligt de focus op een vaardigheid die in het dagelijks leven telt: het zo lang mogelijk behouden van de eigen kracht.

De hersenen: een hoge energiebehoefte in een kleine ruimte.

Naast fysieke prestaties zijn ook mentale functies een belangrijk onderwerp bij gezond ouder worden.

Onze hersenen vormen slechts ongeveer 2% van ons lichaamsgewicht, maar ze zijn verantwoordelijk voor ongeveer een vijfde van ons energieverbruik in rust.⁵ Om hun uiteenlopende taken uit te voeren, hebben zenuwcellen een continue energietoevoer nodig.

Ook hier speelt het creatine-fosfocreatinesysteem een ​​rol bij de snelle aanvulling van ATP. Dit leidt tot de onderzoeksvraag of een verhoogde inname van creatine bepaalde cognitieve functies kan beïnvloeden.

Een systematische review en meta-analyse uit 2024 evalueerde 16 studies met in totaal 492 deelnemers. De onderzoekers observeerden positieve effecten op individuele maten van geheugen, aandacht en verwerkingssnelheid.⁴

De onderzochte resultaten hebben betrekking op specifieke cognitieve tests. Ze bewijzen niet dat creatine in het algemeen de mentale verouderingsprocessen vertraagt.

Creatine vanuit een breder perspectief bekijken

Creatine verbindt verschillende onderzoeksgebieden die relevant zijn voor gezond ouder worden: cellulair energiemetabolisme, spierkracht en bepaalde mentale functies.

Onderzoek naar creatine in combinatie met krachttraining laat zien waarom het wetenschappelijke belangstelling wekt, ook buiten de traditionele fitnesssector. Tegelijkertijd verbreedt onderzoek naar cognitieve functies ons begrip van de rol ervan in de hersenen.

Liposomale formuleringen vullen dit perspectief aan door de vraag te beantwoorden hoe creatine zijn doelcellen bereikt. Studies naar cellulaire opname beschrijven een ander aspect dan klinische studies naar spierkracht of geheugen.

In de context van een lang leven ligt de focus vooral op vaardigheden die een actief leven mogelijk maken. Creatine wordt in deze context onderzocht als onderdeel van de energievoorziening en als mogelijke aanvulling op maatregelen zoals krachttraining. 

Bronnen

¹ Kreider RB, Jäger R, Purpura M. Biobeschikbaarheid, werkzaamheid, veiligheid en regelgevingsstatus van creatine en verwante verbindingen: een kritische review. Nutrients. 2022;14(5):1035. https://doi.org/10.3390/nu14051035

² LEHVOSS Nutrition. PureWay® Creatine Productprofielblad. Februari 2026. Weergave van een niet-gepubliceerd in vitro onderzoek (Perez et al., 2025). Productprofiel als PDF

³ Yao L et al. Effecten van krachttraining in combinatie met creatinesupplementatie op spierkracht, fysieke functie en spiermassa bij oudere volwassenen. Frontiers in Nutrition. 2026. https://doi.org/10.3389/fnut.2026.1919884

⁴ De effecten van creatine-suppletie op de cognitieve functie bij volwassenen: een systematische review en meta-analyse. Frontiers in Nutrition. 2024. https://doi.org/10.3389/fnut.2024.1424972

⁵ Raichle ME, Gusnard DA. Het beoordelen van de energiebalans van de hersenen. Proceedings of the National Academy of Sciences. 2002;99(16):10237–10239.